Escherichia coli
E. coli is een gramnegatieve bacterie die in de omgeving voorkomt. Door verschillende virulentiefactoren, zoals toxines, aanhechtingsmechanismen en de capaciteit om biofilm te vormen, kan deze kiem ernstige mastitis veroorzaken. Hoe zwaar de infectie verloopt, hangt niet enkel af van de bacterie zelf, maar ook van de weerstand van de koe.
Uit cijfers van het Melk Controle Centrum Vlaanderen blijkt dat in 2024 bij meer dan 31,7% van de onderzochte tankmelkmonsters E. coli werd aangetoond via PCR‑analyse.3
Hoe veroorzaakt E. coli mastitis?
E. coli komt in de omgeving voor, onder andere in: mest, ligboxen, roosters en soms in drinkwaterleidingen. De bacteriën dringen via het slotgat van de tepel de uier binnen. Vooral rond de droogstand en het afkalven is de weerstand van de koe extra laag. Stress, een negatieve energiebalans en hormonale veranderingen verzwakken het immuunsysteem. In deze periode ontstaan veel uierontstekingen. De kans op genezing van E. coli mastitis is dan ook veel lager: slechts 10–15%, tegenover 95% bij gezonde lacterende koeien.1
Extra waakzaam tijdens de zomermaanden.
Coli mastitis komt het vaakst voor tijdens de zomermaanden, en dat is geen toeval. De combinatie van warme temperaturen en hoge luchtvochtigheid creëert een ideale omgeving voor de groei van Escherichia coli in de stal.
E. coli veroorzaakt hyperacute klinische mastitis
wat kan leiden tot:
- Systeemreactie/sepsis, waarbij toxines in de bloedbaan terechtkomen en de koe snel ernstig ziek wordt.
- Een plotselinge, hevige uierontsteking met duidelijke zwelling, warmte, pijn en vaak hoge koorts.
- Sterke daling van de melkproductie, soms tot volledige productiestop in het aangetaste kwartier.
- Hoge behandelingskost
Sterfte
Langetermijngevolgen:
- Onherstelbare schade aan het uierweefsel, waardoor het kwartier meestal verloren gaat.
- Risico vervroegde afvoer
- Langdurig herstel
Hogere vatbaarheid voor nieuwe mastitisgevallen
Één geval van klinische E. coli mastitis kost gemiddeld 300 tot 350 euro.2*
* Dit bedrag is gebaseerd op statistieken uit de Verenigde Staten.
Behandeling van E. coli mastitis
Een snelle diagnose en onmiddellijke aanpak zijn essentieel. De behandeling richt zich vooral op het neutraliseren van de toxinen en bestaat doorgaans uit pijnstillers, ontstekingsremmers en ruime vochttoediening. Praat erover met je dierenarts.
-
1. Royal GD Escherichia coli - Laatst geraadpleegd 16/03/2026
-
2. Gebaseerd op de economische analyse van Bruno et al., 2024. Financial implications of treating nonsevere gram-negative clinical mastitis in 3 California dairies. JDS Communications, 5:659–663.
-
3. https://www.mcc-vlaanderen.be/nl/content/mastitisonderzoek-pcr-analyse-op-tankmelk - laatst geraadpleegd 20/03/2026
-
BE-RUM-0030-2026-03-2026